Μολοσσός της Ηπείρου

Μετάφραση άρθρου με τίτλο ‘‘ Τα ιδρυτικά ζώα ενός προγράμματος εκτροφής ’’ που δημοσιεύτηκε στo Αμερικάνικο ηλεκτρονικό περιοδικό THE CANINE CHRONICLE http://www.caninechronicle.com τεύχος Νοέμβριου 2009

Συγγραφέας : Carmen L. Battaglia. Κάτοχος PhD και Master από το Πανεπιστήμιο της Florida. Είναι κριτής του AKC (American Kennel Club), ερευνητής, συγγραφέας και πρωτοπόρος στη προώθηση καλύτερων τρόπων εκτροφής καθαρόαιμων σκύλων. Συγγραφέας πολλών άρθρων και αρκετών βιβλίων, έχει κληθεί ως καλεσμένος σε πολλές τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές καθώς επίσης έχει εμφανιστεί και στο Animal Planet. Έχει επίσης κάνει σεμινάρια για εκτροφή σκύλων, επιλογή επιβητόρων και κουταβιών σε πολλούς ομίλους φυλών σε όλη τη χώρα (Αμερική).

Μετάφραση : Μεταφράστηκε για το Δ.Ο.Μ.Η. (Διασωστικό Όμιλο Μολοσσού Ηπείρου) από το Βασιλείου Άγγελο.

Σημείωση : Τα άρθρα δημοσιεύονται και μεταφράζονται για την ενημέρωση και επιμόρφωση των μελών του Ομίλου. Δεν αποτελούν επίσημες θέσεις του Ομίλου εκτός και εάν δηλώνεται ρητώς.

"Η αντιπαλότητα δεν χτίζει χαρακτήρα, απλά τον αποκαλύπτει "

    Όσον αφορά τα ζώα που αποτελούν τη βάση ενός εκτροφικού προγράμματος και τα σχέδια ενός ατόμου, ο κυνοφιλικός κόσμος θρύβει από παραδόσεις, φήμες και γενικευμένες απόψεις. Αυτός ο συφερτός ιδεών επιβεβαιώνει ότι υπάρχει γενικώς μια έλλειψη συμφωνίας σχετικά με τον προγραμματισμό που απαιτείται για την εξεύρεση των καλύτερων σκύλων, με σκοπό την εξάλειψη των ανεπιθύμητων ασθενειών και τη διόρθωση συγκεκριμένων διαμορφούμενων χαρακτηριστικών (Brackett, 1960). Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί σχεδιασμό και τη θέληση να σκεφτούμε πιο έξυπνα χρησιμοποιώντας νέες ιδέες. Με νέες ιδέες και βελτιωμένη διαχείριση, οι εκτροφείς μπορούν να κάνουν καλύτερες επιλογές και να μειώσουν τη σύγχυση σχετικά με τις αβεβαιότητες που περιβάλλουν το ρίσκο αναπαραγωγής των ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών και ασθενειών που βρίσκονται κρυμμένες στο pedigree του εκτρεφόμενου πληθυσμού.

Η ΕΚΤΡΟΦΙΚΗ ΒΑΣΗ

     Ο θεμελειώδης λίθος ενός προγράμματος εκτροφής ονομάζεται ''Βάση'' εκτροφής. Πρόκειται για τα ζώα των οποίων τα χαρακτηριστικά και τα pedigree αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία θα αναπαραχθούν οι μελλοντικές γενεές. Κατα συνέπεια αυτά τα ζώα οφείλουν να είναι υγιεί και όσο ποιο κοντά στο πρότυπο είναι δυνατό. Η εξεύρεση εκείνων των ζώων που ταιριάζουν καλύτερα για αυτό το σκοπό πρέπει να γίνει με προσοχή και μελέτη. Χωρίς καλή κατανόηση των δυνατών και αδύνατων σημείων των pedigree και του πως να διαχειριστούμε το ρίσκο η απογοήτευση είναι αναπόφευκτη.

       Μερικά παραδείγματα επεξηγούν αυτή τη παραπάνω διατύπωση. Ας ξεκινήσουμε με ένα από τους πιο γνωστούς μύθους που διαδίδονται ανάμεσα στους λιγότερο καταρτισμένους στην επιλογή ζώων εκτροφής. Είναι η ιδέα ότι ένα ζευγάρωμα με ανώτερο ζώο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξάλειψη των προβλημάτων υγείας. Περιστασιακά φαίνεται να δουλεύει, αλλά μόνο γιατί οι περισσότερες γέννες πωλούνται πρίν εμφανιστούν τα προβλήματα υγείας. Αυτό το γεγονός κάνει τους περισσότερους να πιστεύουν ότι είναι στο σωστό δρόμο. Μη βλέποντας τα κουτάβια μετά την πώληση τους παραπλανά πολλούς εκτροφείς σχετικά με τη ποιότητα και υγεία της γέννας. Πολύ συχνά οι εκτροφείς βασίζονται στις πληροφορίες των αγοραστών τους ως κύριο μέσον για να διαπιστώσουν εαν σημειώνουν πρόοδο. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετή πληροφορία να χάνεται κυρίως όταν υπάρχουν προβλήματα υγείας που εκδηλώνονται καθυστερημένα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων αυτό που ο εκτροφέας μπορούσε να μάθει περνά απαρατήρητο. Ένας άλλος μύθος σχετικά με την επιλογή των ζώων εκτροφής είναι και η παράδοση που περιλαμβάνει τη χρήση των ''εξωτερικών'' ζευγαρωμάτων. Στο παρελθόν τα "εξωτερικά'' ζευγαρώματα ήταν μια χρήσιμη μέθοδος για την απόκρυψη ή προστασία των εκτροφέων από υπολειπόμενα χαρακτηριστικά. Αυτή η μέθοδος θεωρούνταν να μειώνει το ρίσκο. Παραπληροφορημένοι σχετικά με τα ''εξωτερικά'' ζευγαρώματα, πολλοί εκτροφείς χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο προς αποφυγή των γενετικών ασθενειών.

             Άλλοι εκτροφείς απλά αποκλείουν τα ζώα που φαίνεται να είναι προσβεβλημένα ή φορείς. Καμμία από αυτές τις προσεγγίσεις δεν αποδείχθηκε ότι είναι πολύ αποτελεσματική. Ο χρόνος, η εμπειρία και η επιστήμη έχουν αποδείξει ότι εκείνοι που χρησιμοποιούν τα ''εξωτερικά'' ζευγαρώματα στη προσπάθεια τους να εξασθενήσουν τα καταστρεπτικά αποτελέσματα των υπολειπόμενων γονιδίων μπορεί να κρύβουν τους φορείς, αλλά μόνο προσωρινά. Το ρίσκο αναπαραγωγής τους καθώς και των ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών δεν εξασθενεί καθώς τα γονίδια δεν εξασθενούν, είτε είναι παρόντα είτε όχι (Bell, 2000).

           Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι αρχές του Mendel (1850) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη βελτιώσεων. Ανακάλυψε ότι τα υπολειπόμενα μπορούν να περάσουν μία ή περισσότερες γενεές πριν ξαναεμφανιστούν (Battaglia, 2009) Αυτό σημαίνει ότι οι εκτροφείς δεν θα πρέπει να στηρίζονται σε φήμες και παραδόσεις που περιβάλλουν πολλούς επιβήτορες. Αντίθετα θα πρέπει να κάνουν τη δικιά τους έρευνα και να μάθουν για τους άμεσους προγόνους (14) και τα αδέρφια τους. Καθώς ο αριθμός των συγγενικών ζώων που ερευνούνται αυξάνεται, το ίδιο αυξάνονται και οι ευκαιρίες κατανόησης της πολυπλοκότητας του προβλήματος (Felix, 2005). Κατα συνέπεια όταν η ανάλυση των pedigree συνδυάζεται με άλλα εργαλεία των εκτροφέων οι πιθανότητες μετατοπίζονται με το μέρος του εκτροφέα.

               Οι ποιο επιτυχημένοι εκτροφείς είναι κεντρικά πρόσωπα στο χώρο της φυλής τους, καθώς είναι εκείνοι που επιλέγουν τους επιβήτορες, τη μέθοδο εκτροφής (εξωτερική, κλειστή ή γραμμική) και παρέχουν συμβουλές στους αγοραστές σχετικά με τη διαχείριση των κουταβιών, την καταχώρηση στα μητρώα και τη χρησιμοποίηση μικροτσιπ. Εν συντομία έχουν ξεχωρίσει τους εαυτούς τους ως γνώστες.

                Οι εποχιακοί εκτροφείς κατανοούν ότι η εργασία των βελτιώσεων δεν γίνεται ποτέ και ότι η διαδικασία δεν είναι απλή ή εύκολη. Έχει τα πάνω και τα κάτω της και μια γεύση από το απροσδόκητο. Μια από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζονται συχνά είναι η κατανόηση του πραγματικού νοήματος πίσω από την δοκιμασμένη αρχή ότι '' Η δύναμη ενός προγράμματος εκτροφής βασίζεται στην ποιότητα των θηλυκών". Με τη πάροδο των χρόνων αυτή η γνωστή έκφραση έχει περάσει από πατέρα σε γιο ως παράδοση. Η εξήγηση και τα απαραίτητα δεδομένα για να την υποστηρίξουν δεν εμφανίστηκαν μέχρι που ερευνητές που ενδιαφερόταν για το θέμα άρχισαν να μελετούν γιατί αυτή η αρχή δούλευε στην πράξη. Ο Hedhammer (1979) πρωτοπόρησε όταν διεξήγαγε μια μακροσκελή έρευνα χρησιμοποιώντας 401 γέννες (περίπου 2500 Γερμανικά ποιμενικά). Η έρευνα του απέδειξε τη σημασία του ρόλου των θηλυκών στη βελτίωση της σκελετικής δομής. Ανακάλυψε ότι η επιρροή του θηλυκού στους απογόνους της ήταν μεγαλύτερη από εκείνη του αρσενικού κατα 10% περίπου. Η έρευνα του στηρίζει την εντύπωση ότι το θηλυκό ζώο είναι κεντρικής σημασίας στη διαδικασία βελτιώσεων ιδιαίτερα στο μυικό και σκελετικό κομμάτι. Ο Hedhammer δεν ήταν μόνος στις προσπάθειες ανακάλυψης της χρησιμότητας αυτής της ιδέας. Ο Hutt (1979), διάσημος γενετιστής, στο βιβλίο του " Γενετική για εκτροφείς σκύλων " (Genetics for dog Breeders) επίσης αναφέρεται σε έρευνα που υποστηρίζει τη έμφαση σε ποιοτικά θηλυκά σε ένα πρόγραμμα εκτροφής.

     Μετά από χρόνια προσπαθειών, πέντε αρχές έχουν συσχετισθεί με την επιλογή ζώων εκτροφής :

    1. Χρησιμοποιήστε μόνο ποιοτικά θηλυκά ζώα

   2. Να θυμάστε ότι τα γνωρίσματα και τα χαρακτηριστικά που βλέπετε σε ένα κουτάβι μπορεί να αλλάξουν μέχρι 

        την ηλικία ωρίμανσης του

    3. Τα εξωτερικά ζευγαρώματα δεν αναπαράγουν απαραίτητα ζώα χωρίς υπολειπόμενα γονίδια ή δεν μειώνουν τις

         πιθανότητες αναπαραγωγής φορέων υπολειπόμενων γονιδίων.

    4. Μια γέννα δεν μπορεί να συγκεντρώσει αρκετά γονίδια για παραχθεί γέννα με ανώτερων ζώων.

    5. Η επιτυχία απαιτεί το συνδιασμό ποιοτικών ζώων, καλής διαχείρισης και κατάλληλης διατροφής.

     Η απόφαση επιλογής ορισμένων ζώων ως βάση εκτροφής ξεκινά με προσεχτική μελέτη των χαρακτηριστικών τους μαζί με τη συγγένεια των κοντινών προγόνων. Σε αυτή τη διαδικασία συμπεριλαμβάνεται και η κατανόηση των τρόπων κληρονόμησης των χαρακτηριστικών. Οι τρόποι κληρονόμησης είναι χρήσιμοι καθώς βοηθούν στη κατανόηση του πως τα επιθυμητά και ανεπιθύμητα κληρονομούνται από γονείς σε απογόνους. Για παραδειγμα, ένα χαρακτηριστικό μπορεί να αναπαραχθεί ζευγαρώνοντας δύο φορείς μεταξύ τους ή μπορεί να περιλαμβάνει μόνο ένα φορέα. Πολλά από τα χαρακτηριστικά και ασθένειες που ενδιαφέρουν τους εκτροφείς φαίνεται να έχουν πολυγονιδιακό τρόπο κληρονόμησης (π.χ. δυσπλασία, καρδιοπάθειες) το οποίο σημαίνει ότι εμπλεκονται πολλά γονίδια. Χωρίς τη χρήση DNA τεστ, η διαχείριση των υπολειπόμενων γονιδίων γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Με τον τρέχων ρυθμό ανακάλυψης, φαίνεται ότι τα DNA τεστ για ασθένειες που είναι πολυγονιδιακές , καθυστερούν να εμφανιστούν. Το γεγονός αυτό δεν θα πρέπει να αποθαρρύνει τους εκτροφείς καθώς άλλα πρωτόκολλα όπως εργαστηριακά αποτελέσματα, ακτινογραφίες και φαινοτυπικά τεστ, όταν συνδιάζονται με την ανάλυση του pedigree μπορούν να επιφέρουν σημαντικές βελτιώσεις σε λίγες μόνο γενεές.

ΔΥΣΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

        Κανένας δεν αμφιβάλλει για την σημασία της σκελετικής υγείας στην επιλογή των ζώων που αποτελούν τη βάση εκτροφής. Για το σκοπό αυτό η συζήτηση για τη δυσπλασία του ισχίου (HD) θα χρησιμοποιηθεί για να επισημάνει τη σημασία αυτής της διαδικασίας και πως η ποιότητα της πληροφορίας μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Η δυσπλασία του ισχίου είναι μια πολυγονιδιακή ασθένεια που ανακαλύφθηκε το 1935. Καθώς η δημοτικότητα των ζώων εργασίας αυξανόταν περί τα τέλη του 1940 έγινε προφανές στους εκτροφείς, ιδιοκτήτες σκύλων και κτηνιάτρους ότι η συχνότητα εμφάνισης αυτής της ασθένειας θα μειωνόταν όταν οι εκτροφείς θα μάθαιναν να διαχειρίζονται τους φορείς στο pedigree (Battaglia, 2009 a,b) Γνωρίζοντας ότι ένας σκύλος έχει ελαττωματικό ισχίο βασισμένοι σε ακτινογραφία είναι μόνο η αρχή. Το κλειδί για την αναπαραγωγή ζώων με καλύτερα ισχία περιλαμβάνει την ανάλυση και των 14 προγόνων σε ένα pedigree τριών γενεών μαζί με τα αδέρφια αυτών των προγόνων. Προς βοήθεια αυτής της διαδικασίας ο οργανισμός OFA (Orthopedic Foundation Association) παρέχει πληροφορίες για τη βαθμολόγηση του ισχίου ζώων και των απογόνων τους μέσα από επιλογές αναζήτησης μια βάσης δεδομένων. Επίσης έχουν εκδώσει τις ακόλουθες αρχές και συστάσεις (Keller 2007) για εκείνους που ενδιαφέρονται να αναπαράγουν ζώα με φυσιολογικά ισχία :

ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

   1. Εκτρέφεται ζώα που προέρχονται από φυσιολογικούς γονείς και παπούδες-γιαγιάδες. Αυτή η σύσταση δίνει έμφαση στις τρεις άμεσες γενεές (50% γενετική συνεισφορά από κάθε γονέα, 25% από κάθε παππού ή γιαγιά και 12,5% από τους προπαππούδες - προγιαγιάδες)

   2. Εκτρέφεται φυσιολογικά ζώα που έχουν περισσότερα από 75% φυσιολογικά αδέρφια. Αυτή η σύσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη γιατί τα περισσότερα ζώα σε μια γέννα γίνονται κατοικίδια και δεν τους γίνεται ακτινογραφία.

   3. Επιλέξτε ζώα για εκτροφή που έχουν καταχωρημένο μητρώο αναπαραγωγής, φυσιολογικών απογόνων μεγαλύτερο από το μέσο όρο της φυλής

    4. Επιλέξτε εναλλακτικά ζώα που υπερβαίνουν το μέσο όρο της φυλής. Αυτή η σύσταση θεωρεί ότι είτε ο Όμιλος φυλής, είτε ο ίδιος ο εκτροφέας συγκεντρώνει τα απαραίτητα δεδομένα για τον υπολογισμό του μέσου όρου της φυλής.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

        Συμπερασματικά, τρείς κύριες εκτιμήσεις έχουν εφαρμογή στη επιλογή και χρήση ζώων που αποτελούν τη βάση εκτροφής. Πρώτον ο προσδιορισμός τους πρέπει να βασίζεται στην ποιότητα της διαμόρφωσης τους, την υγεία και το χαρακτήρα. Δεύτερον οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται σχετικά με τους προγόνους τους θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως πειστική αποδειξη ότι υπάρχει ποιότητα. Τρίτον οι εκτροφείς θα πρέπει να έχουν το κουράγιο να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνικές και αρχές που αναπτύσονται. Όταν αυτές οι προσπάθειες συνδυάζονται με την ανάλυση του pedigree, το αποτέλεσμα θα είναι ποιοτικά ζώα ως βάση εκτροφής των οποίων οι απόγονοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την περαιτέρω βελτίωση του εκτροφικού προγράμματος. Σε ένα ιδανικό κόσμο ο κάθε εκτροφέας θα είχε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για όλους τους προγόνους στο pedigree και θα είχε DNA τεστ για κάθε ασθένεια και χαρακτηριστικό. Αυτό δεν είναι ακόμη εφικτό. Παρ΄όλα αυτά υπάρχουν σήμερα πάνω από 60 DNA τεστ που μπορούν να χρησιμοποιούν οι εκτροφείς.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Battaglia, C., 2009 a. Managing the carriers part I. CanineChronicle, March, 2009, pp. 180 – 182.

Battaglia, C., 2009 b. Managing the carriers part II. CanineChronicle, April, 2009, pp. 162- 166.

Bell, J., (2000) Choosing wisely, American Kennel Club, Gazette,New York, NY., Aug., Vol. 117, Number 8, p. 51.

Hutt, F., 1979. Genetics for Dog Breeders. WH Freeman Co., San Francisco, CA, p. 128.

Keller, G., 2007. The use of health databases and selective breeding. Orthopedic Foundation of America, St. Louis, MO, pp. 9 -11.

Felix, J., 2005. Use of canine genetic testing in breeding programs.Proceedings, Tufts Canine and Feline Breeding and Genetics Conference, Sept., 30 – Oct., 1, Sturbridge, MA.Hedhammer A, Olsson S-E, Anderson S-A, et al., 1979. Study of heritability in 401 litters of German Shepherd dogs. J Am Vet Med. Assoc. 174: 1012-1016.